De geschiedenis van de onderstam

Voor de herkomst van de tomaat moeten we terug naar het Zuid-Amerika van rond 1500. De Spaanse veroveraars komen daar in aanraking met wat de Azteken in hun taal ‘xitomatl’ noemen. Veel later zijn er wilde soorten gevonden die overleven op 3.000 meter hoogte in het Andesgebergte. Sommige wilde tomatensoorten zijn bestand tegen de grote temperatuurverschillen van dag en nacht. Zij zijn een bron van ongekende groeikracht en ongevoelig voor de kurkwortelschimmel. De eigenschappen van die wilde soorten staan aan de basis van de hedendaagse onderstam.

Het enten van een bovenstam op een onderstam heeft een lange historie. Oude beschavingen passen deze techniek al toe voor het sierlijke botanisch effect. Het eerste commerciële voordeel in de groenteteelt ontstaat als blijkt dat onderstammen een gewas resistent kunnen maken voor bepaalde bodemziekten, zonder de kwaliteit van de vruchten aan te tasten. Door slim te kruisen ontstaan vervolgens nieuwe, hybride onderstammen die het gevecht aankunnen met bijvoorbeeld de gevreesde kurkwortelschimmel. Bovendien blijkt een goede onderstam ervoor te zorgen dat de plant beter bestand is tegen stresscondities en meer groeikracht heeft.

Wat het succes van de onderstam nog tot eind jaren tachtig tegenhoudt, is de inefficiënte enttechniek, de matige kiemkracht van de onderstammen en de introductie van de verwarmde teelt en substraatbodems. Dat verandert als de Japanse enttechniek Europa verovert, een methode waarmee telers tegen veel lagere kosten kunnen enten en met een hoger slagingspercentage. Door uitgebreid onderzoek zijn methoden ontwikkeld om de kiemkracht drastisch te verbeteren. Nieuwe resistenties worden ingekruist en nieuwe onderstamrassen zien het licht. Door al deze ontwikkelingen is de onderstam tegenwoordig niet meer weg te denken uit de professionele tuinbouw.

De zoektocht naar resistentie
Naast extra groeikracht zijn vooral resistenties een belangrijke factor geweest in de ontwikkeling van nieuwe onderstammen. In eerste instantie ging dat om verbeterde weerstand tegen bodemgerelateerde ziekten als kurkwortelschimmel, Verticillium, nematoden en Fusarium. Onderstammen spelen bovendien een belangrijke rol in landen waar methylbromide niet meer gebruikt mag worden. En soms vraagt een specifiek probleem om een specifieke onderstam.

Succes onder een hoek van 45°
Een belangrijke stimulans in het succes van onderstammen was de introductie van de Japanse enttechniek eind vorige eeuw, die voor Solanaceae (de familie waar onder meer de tomaat, de aubergine en de paprika toe behoren) inmiddels de meest gebruikte en meest efficiënte enttechniek is.

In het kort komt deze Japanse enttechniek hier op neer:
1    Snij de onderstam af onder een hoek van 45°;
2    Snij de bovenstam af onder een hoek van 45°;
3    Plaats de bovenstam zorgvuldig op de onderstam;
4    Houd de twee delen bij elkaar  met een siliconenclip.

Meer weten? Neem gerust contact op met één van onze accountmanagers.

De technische informatie in dit document wordt slechts gegeven ten behoeve van een niet winstgevende proef. Individuele resultaten en prestaties van een ras kunnen van locatie tot locatie en van jaar tot jaar verschillen. De adviezen die hier worden gepresenteerd gelden als indicatie gebaseerd op ervaringen uit 2015. Advies is niet bindend en er kunnen geen rechten aan worden ontleend, aangezien lokale omstandigheden als teelt, substraat en weersomstandigheden kunnen afwijken.

Informatie die door Monsanto of haar medewerkers wordt gegeven, hetzij mondeling, hetzij schriftelijk, gebeurt in goed vertrouwen, maar dient niet beschouwd te worden als een garantie van Monsanto met betrekking tot prestaties en geschiktheid van haar rassen. Resultaten kunnen variëren onder invloed van klimatologische of andere omstandigheden. Monsanto aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid met betrekking tot de geleverde informatie.