Teelttip Herfsttomaten: week 37 2019

Hier en daar is de vorige week al geplant en deze en de volgende week worden de overige hectares geplant.

Het herfstseizoen voor de tomatenteelt is alweer begonnen. Hier en daar is de vorige week al geplant en deze en de volgende week gaan de overige ha’s geplant worden.

Weer:
Nog enkele dagen koude nachten van < 10 gr C en vanaf eind van de week nachten van ongeveer 13-15 gr C en overdag volop uren zon en niet al te warm; 21-22 gr C.

Rassen:
Ook dit jaar is het hoofdras Speedella en het grootste gedeelte hiervan is getopt.
In het kleinere segment staat bij de ronde tomaat Tourance, getopt en ongetopt.

Areaal:
Dit jaar zien we een fikse uitbreiding van herfsttomaat ten opzichte van voorgaande jaren. Ongeveer 25% meer areaal.
Oorzaak is hoofdzakelijk dat de problemen met komkommer bontvirus weer groter zijn dan afgelopen jaar. Men hoopt door enkele maanden geen komkommers in de kas te hebben staan dat de infectiedruk kleiner wordt.

Plantmateriaal:
Het lijkt er op het eerste oog op dat de planten is meer volume hebben dan afgelopen jaar. Het rustige weer van de afgelopen weken met lage nachttemperaturen is mede bepalend geweest. Toch zien we dat de planten over het algemeen 1-2 dagen eerder geplant moeten worden dan de planning.

Enkele zaken die opvallen ten opzichte van vorig jaar:

  • Wat meer koploze dan afgelopen jaar.
  • Scheuten waren vorig jaar zeer ongelijk. Dit jaar zijn de scheuten onderling veel meer uniform.
  • Volume van het plantmateriaal is zoals benoemd groter. Doordat het plantmateriaal meer groeikracht vertoond zal men de komende dagen ook hogere temperaturen kunnen/moeten realiseren.
  • De planten zijn ver in ontwikkeling wat betreft bloei bij het planten. Nu al planten waar men 2-4 bloemen open heeft bij het planten. Goede weggroei van de planten waardoor de wortelontwikkeling goed is, voordat de vruchten flink gaan uitgroeien.
  • De eerste tros zit bij de getopte planten bij sommige partijen op het zesde en bij andere weer op het vijfde blad. Bij de tros op het vijfde blad zien we altijd 4 of vijf bladeren tussen de eerste en tweede tros.
  • Het aantal bloemen wat op de eerste tros zit is voldoende met minimaal 6 bloemen /tros. Trossen zijn sterker qua opbouw dan afgelopen jaar.
    Bij de kassen met Tourance (niet getopt) ziet men enkele dagen later bloei ten opzichte van getopte Speedella. Net zoals vorig jaar 1-2 dagen na het planten.
  • Op de eerste tros zien we vaak veel splijttrossen.

Goede sterke tros 3 dagen na planten.

Enkele aandachtspunten:

  • Pythium is bij de herfstteelt tomaat vaak een “sluipmoordenaar”. In het begin ziet men z.g. bijna niks en als er belasting op komt dan ziet men bij deze planten duidelijk minder gewasontwikkeling ontstaan. De druk van pythium vanuit de komkommerteelt is dit jaar hoog. Veel oude wortels en ook vaak te natte matten i.c.m. met de extremen in weer zijn hier vaak de oorzaak van. Men zal tijdens de teeltwisseling en na het planten in de eerste 7-10 dagen een goede bestrijding moeten uitvoeren tegen pythium.
  • Wortelontwikkeling van de getopte plant in de mat verloopt vaak iets trager dan de ongetopte plant, houdt hier rekening mee. Plant is veel generatiever en daardoor ook vaak minder sterke wortelontwikkeling in het begin. Kijk bij het planten of de wortels goed zijn onder de pot en pas hier het klimaat en de watergift op aan.
  • Zorg dat de planten strak komen te staan. Doorhangende planten produceren minder.
  • Wil men bij een getopte Speedella meer dan vier trossen aanhouden dan aantal vruchten per tros van de eerste en zelfs de tweede tros aanpassen. Vijf vruchten /tros is om een goede grofheid op het einde te hebben vaak het maximum. De snelheid van afrijpen op de eerste en tweede tros zijn sterk bepalend op de grofheid van de laatste trossen. Hoe eerder de plantbelasting omlaag gaat, hoe beter de kwaliteit en grofheid.
  • Matten zijn op de meeste bedrijven te nat als men eindigt met de komkommerteelt. Geef in de laatste fase van de teelt al minder drain zodat de matten al iets interen. Verder drain gaten opnieuw open maken en ook extra drain gat erbij maken. Vaak zien we drain gaten die (gedeeltelijk) zijn dichtgegroeid met wortels. Een te natte mat geeft altijd problemen in een later stadium zoals b.v. magnesiumgebrek en meer kans op pythium.

Klimaat:
Tracht goed in te schatten wat voor plant krijgt men op de tuin. Een generatieve dunne plant of eentje waar kracht en generativiteit opzit. Dit jaar zien we zoals gezegd meer grofheid en spontaniteit waardoor men vanaf het begin voldoende tempo op kan zetten. Beide planttype vragen om een apart temperatuur en klimaat instellingen. De basis in de herfstteelt tomaat blijft om maximale snelheid te maken wat de plant aankan in de eerste weken van de teelt.
Bij een dunne generatieve plant zal men rustig moeten starten zodat de plant voldoende krachtig komt te staan met iets krul (overschot) in de kop.


Momenteel lagere buiten temperaturen en dan is 18-19 gr C in de nacht vaak voldoende afhankelijk van grofheid plant. Voor de komende dagen zal het opvangen van klimaat waarschijnlijk noodzakelijk zijn De overgang wat betreft microklimaat zal groot worden vanuit de plantenkweker naar de teler. Maak voldoende groeiklimaat overdag (lucht niet alles weg) in de namiddag bij de huidige buitenomstandigheden.

Vochtgehalte buiten is voor de tijd van het jaar laag; AV-cijfers van < 7 zijn vaak voorjaarscijfers. In de ochtend altijd zorgen voor voldoende ventilatievoud door de P-banden klein te maken en de ventilatie temperatuur kort op de stooklijn te zetten.
De weggroei in de eerste dagen bepalen het verdere verloop in de teelt. Teel actief met minimumbuis in de eerste dagen zodat de inworteling voldoende snel gaat. Afhankelijk van grofheid van de plant etmaaltemperaturen in de eerste dagen aanpassen. Getopte planten behoeven minder energie.

Bij de grove rassen waar men getopte planten heeft zullen de etmalen in het begin niet te hoog mogen zijn. Grofheid van de plant (kop, gewicht plant e.d.) bepaalt het stook regime. Probeer de plant dan zo te sturen dat bij de bloeiende plant toch iets overschot (krul e,d.) wordt gerealiseerd.

Bij Tourance (ongetopt) blijft het zaak om maximaal tempo te maken. Van belang blijft echter om voldoende kracht in de plant te houden /krijgen. Etmalen van 22-24 gr C zullen na inworteling van de plant vaak gerealiseerd moeten worden, mits er overschot is.
Bij getopte planten vanaf start teelt CO2 meegeven. Als de CO2 < 400-450 ppm komt. Bij de niet getopte grove planten opletten met te veel CO2 doseren. Plant heeft immers al te veel overschot en bij Tourance zijn te grove tomaten op de eerste tros niet gewenst.

Sterke kop enkele dagen na planten.

Schermen:
Momenteel zijn de nachten laag. Temperaturen van < 10 gr C de komende dagen. De plant produceert nog weinig vocht in de nacht en hoge buisvraag is helemaal niet nodig en vaak ook ongewenst. Bij een temperatuurverschil tussen stook/buiten van > 8-9 gr C kan men vaak nog een buisvraag van > 40 gr C realiseren. Buisvraag van minimaal 40 gr C zal men altijd moeten realiseren. Eventueel in de ochtend met een kier werken of iets luchten boven het scherm als de temperatuur te hoog wordt i.c.m met de buis.

Voeding:

  • Voldoende Calcium meegeven in het start schema (Ca gift gelijk of iets hoger dan Kali gift). Laat wekelijks een analyse nemen.
  • Eventueel ureum meegeven, na goede inworteling, i.p.v. ammoniumnitraat om de pH onder controle te houden.
  • Ten opzichte van standaard schema 0,5-0,75mmol extra magnesium meegeven.
  • In de eerste weken extra P voor de wortelontwikkeling; +0,20 mmol
    Ec gift in de eerste weken minimaal 3,3-3,5 meegeven. Sterke celopbouw maken voor de herfst.
  • Extra aanpassing Fe, en Borium en mangaan.


Watergift:
Probeer een snelle inworteling in de mat te realiseren en een goede doorworteling van het substraat. De matten zijn vanuit de komkommerteelt vaak te nat. Vochtgehaltes van >80% komt men dan vaak tegen. In de tomaten teelt zal met dit vochtgehalte in de eerste weken moeten terugbrengen naar 60-70% afhankelijk van planttype. Een goed vertakt wortelgestel is essentieel voor een productief gewas en vooral kwaliteit van de vruchten.

Te veel water geven in de startfase kan verder lijden tot eerder magnesiumgebrek. Vooral tros opbouw kan de komende tijd door watergift beïnvloed worden. Te vroeg water geven i.c.m. een te benauwd inactief klimaat kan lijden tot steektrossen en een mindere afbloei van de trossen.

Na het planten de eerste dagen beurten iets kleiner maken zodat men voldoende contact maakt met het substraat. Tot de wortels ongeveer enkele cm in het substraat zitten beurten geven van ±100 ml/ pot en minmaal ieder uur terugkomen. In de nacht de eerste dagen evt nog 2-4 beurten afhankelijk van het substraattype. Enkele dagen na het planten moeten de potten volledig vast staan en dan beurten groter maken (± 125-150 ml) en maximum rusttijd grotere maken en op zonnige dagen op straling water geven. In de praktijk zien we vaak dat de eerste beurt afhankelijk wordt gemaakt op basis van lichtsom vanaf zon op.  B.v. niet eerder dan 150 joule of op tijd.

Begin dus niet te vroeg met water geven, geef pas water als er voldoende verdamping is en er voldoende intering is geweest. Dit is afhankelijk van welk substraat en ook van volume van substraat. Tijdig stoppen op donkere dagen is dan ook noodzakelijk. Potten mogen echter niet indrogen.