Teelttip Herfsttomaten: week 39 2019

Dit jaar is het een weer van extremen. Na een hete zomer hebben we de afgelopen dagen op enkele plaatsen zelfs nachtvorst gehad.

Na een weekend met zeer weinig licht nu enkele dagen veel zon. Het weertype nu is anders dan normaal in september. Dagen van <45% RV komen we normaal in deze tijd van het jaar niet tegen. Voor de komende dagen nog voldoende zonuren en lage temperaturen in de nacht en overdag.

Hoe anders is het wat betreft weer deze week en de komende dagen ten opzichte van het weer 2018 (zie bovenstaand). Hadden we vorig jaar in deze week ruim 8000 joule dit jaar mogen we blij zijn als we de helft halen. Daarbij zijn de nacht temperaturen hoog met 12-13 ℃ en de dagtemperaturen zijn laag met zelfs 16-18 ℃. Zon zullen we ook de komende dagen weinig zien en ook nog veel regen. Al met al geen weer om sterke generatieve gewassen te krijgen.

 

Teelt
Het wisselende weer van de afgelopen dagen ten opzichte van vorig jaar is overduidelijk te zien aan de grofheid van de planten.

Temperaturen moeten al veel eerder omlaag gezet worden om de kracht in het gewas te houden. Gewassen staan over het algemeen redelijk generatief te groeien. Echter zien we nu ook grote verschillen in planttype die men op de tuin heeft gekregen. Bij de ene sterk vegetatief met een mindere trosvorm tot gevolg en bij de andere voldoende sterke generatieve planten. Overschot aan suikers is bij bloei derde tros nog iets waar te nemen.

Het is nu nog te vroeg om te oordelen welk planttype het beste resultaat geeft aan het einde van de teelt. Ontwikkelingsverschillen van 3-4 dagen bij dezelfde plantdatum en ook grote verschillen qua plantgewicht komt ook dit jaar weer voor. Over het algemeen bloeit de 2de tros één week na planten en de derde tros 3 weken na planten. Sommige kassen is de kleur iets te licht. In de middag niet te lage temperaturen aanhouden om de gewassen bij deze donkere omstandigheden niet te vegetatief te laten worden.

Foto: Sterke kop, nog iets paars in de kop.

Tourance
Staat nog steeds redelijk sterk. Ten opzichte van afgelopen jaar wel enkele dagen trager qua bloei en iets minder overschot van het gewas. Temperaturen zijn de afgelopen dagen al flink omlaag gezet naar 17 tot 18 ℃ nacht en b.v. 21 ℃ dag. Grofheid is er nog steeds voldoende, ook bij de gewassen waar de 4de tros al bijna bloeit kan/ moet men nog voldoende temperatuur realiseren. Toename van vrucht groei is nog steeds goed. Streef ernaar zolang als kan maximaal generatief te sturen zodat men straks zo ver mogelijk terug kan gaan in etmalen.  De eerste tros moet niet te grof worden om scheuren e.d te voorkomen. Dagtemperaturen nog voldoende hoog houden op donkere dagen in de namiddag enkele uren een temperatuur piek van b.v. 22-23 ℃ met buis en bij zon en nog assimilaten overschot 24-25 ℃ realiseren mits geen vochtig klimaat ontstaat. Houdt er altijd raamstand in ook bij eventueel dag langer maken.

Klimaat
Etmaal temperaturen zijn bij de vroege plantingen (eind aug-begin sept) al flink omlaag gezet om kracht in het gewas te behouden en voldoende gelijkheid tussen de planten te behouden. Temperaturen van 15-16 ℃ in de nacht zien we hier en daar al ingesteld worden.

Zeker nu de nachttemperaturen in verhouding hoog zijn en daarmee ook de planttemperatuur te hoog wordt. Vooral bij zon op niet te hoog gaan stoken. Opstoken naar 17-18 ℃ is vaak al voldoende met de huidige gewasstand en weertype. Probeer maximaal lichtafhankelijk te sturen door eventueel in de nacht +1 gr oplichtsom > 1000-1200 joule.

Qua onderhoud van de gewassen kan men op de meeste bedrijven nog toe mits > 500 joule/dag. Maak etmalen sterk afhankelijk van lichtsommen. Bij de getopte Speedella met de kop eruit zal men weer lagere etmalen kunnen realiseren dan b.v een on-getopte plant. Daarbij spelen de rassen qua groeisterkte ook een belangrijke rol. Etmalen waar de derde tros bloeit kunnen al terug naar 18,2-18,7 ℃.

Waar men voor 4 trossen gaat en de kop er pas ongeveer 5-8 oktober eruit gaat kan men waarschijnlijk nog hogere etmalen aanhouden. Bedenk echter dat te hoge temperaturen meer ongelijkheid geeft tussen planten onderling en de kop te zwak wordt.

Voor afbloei van bloemen op donkere dagen de buis erin houden en enkele uren een hogere temperatuur realiseren. Enkele uren 21-22 ℃ geeft alleen iets meer generativiteit zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van kracht. Zorg echter wel dat er altijd raamstand in blijft door minimum raam in te stellen.

Algemeen

Kop eruit halen
De teelt staat er amper enkele weken in (3-4 weken) en dan praten we alweer over het toppen van de planten. Over het algemeen is het om licht op de trossen te krijgen standaard om één blad boven de tros de kop eruit te halen. Dit geeft over het algemeen grovere vruchten. Echter zien we de afgelopen jaren bij extremen zonnige periodes met sterke weerovergangen en koude nachten dat er op sommige bedrijven verbrande vruchten op de bovenste tros hangen. Heeft men in het verleden hier problemen mee gehad overweeg dan op twee bladeren boven de tros de kop te verwijderen, vooral als men vroeg kan toppen (b.v. voor 1 oktober). Een goede klimaat sturing door scherm instellingen en temperaturen kan dit euvel wat ontstaat in de laatste fase van de teelt waarschijnlijk voorkomen.

Trossnoei
Trossnoei is niet altijd even makkelijk als de trosvorm niet goed is (zie foto). De plant is dan vaak te vegetatief geweest in de opkweek en te vochtige telen in b.v. de ochtend versterkt dit beeld alleen maar.

Foto Links: Goede trosvorm Foto Rechts: Slechte trosvorm door te veel vegetativiteit

Blad: bij de meeste getopte planten is het (nog) niet nodig om blad bij de trossen weg te halen. Bij enkele planten (Tourance) waar de kop te grof is wordt bij de tweede en e.v.t. bij de derde tros (5 of 6 trossen teelt) het blad tegelijker tijd met de trosdief weggeknipt.

Trosbehandeling
Bij Speedella wordt over het algemeen de eerste tros niet opgehangen. Bij de 5 trossen teelt (begin sept planten) is de trossteel van de tweede tros dik. (zie foto) Sommige telers overwegen om deze ook niet op te hangen. Overweeg echter wel dat de trossteel vaak langer is dan de eerste en ook of er op 5 of 6 tomaten is gesnoeid waardoor de trossen te vroeg kunnen knikken. Bij de Tourance kan men overwegen om de eerste tros wel te haken daar de trossen bij dit ras nogal makkelijk kunnen afscheuren. Weeg kosten af tegen de extra opbrengst.

Foto: Grove trossteel tweede tros

Schermen
Zoals benoemd bij het weer, worden de nachten hoog qua temperatuur. Schermen is daardoor absoluut niet nodig. Zeker bij het huidige warme weer niet schermen.

Voeding
Nu de eerste tros op de meeste bedrijven al flink aan het zwellen is zal men het startschema al iets moeten loslaten door meer kali te gaan meegeven. Echter zolang te kop nog in de plant zit nog steeds voldoende Ca meegeven. 
Laat de komende weken een start en drain analyse nemen zodat men ook inzicht heeft in de opname van de elementen. Een plantsap-analyse laten nemen geeft nog meer inzicht in de opname.

Watergift
Ec waardes in de mat zijn door de beperkte giften vanaf start teelt opgelopen naar 6-7 ms. Laat deze niet verder oplopen en tracht deze de komende dagen verder omlaag te krijgen door de beurten groter te maken op donkere dagen. Verder zal men op de bedrijven waar men de matten ver heeft ingeteerd (nog geen drain) drain moeten gaan realiseren. Ec gift op minimaal 3,3-3,5 mS blijven houden zolang de Ec van het substraat tussen de 4-4,5 mS blijft, en bij hogere waardes e.v.t.  3-3,2 mS.

Beurtgrote is sterk afhankelijk van welk substraat en ook hoogte van het substraat (capillaire eigenschappen). Op steenwol beurten bij terug gaan in etmalen al vergroten naar 200-250 ml. Maak de eerste beurt groter b.v. 300 ml om tijdig iets drain te krijgen. Streef naar minimaal 10% intering in deze fase van de teelt. Bij gewassen waar men nog veel temperatuur realiseert zijn vaak kleinere beurten gewenst zonder dat het substraat te nat wordt.

Goede verhouding lucht/water blijft essentieel voor behoud haarwortels en daardoor betere opname van vooral de spoorelementen. Aanmaak/behoud haarwortels is echter ook vooral een klimaatskwestie. Teel actief met voldoende buisvraag en houdt VD bij donker weer overdag minimaal enkele uren > de 4-4,5 ℃.

Witte vlieg
Witte vlieg bestrijding is bijna overal alweer gestart. Wekelijks spuiten met combinatie van middelen tegen witte vlieg en larven/ei stadium. Tot nu toe weinig witte vlieg in de plant.

Rupsen
Hier en daar rupsen vraat in de vrucht. Zolang de hommels nog moeten bestuiven bestrijden met biologische middelen. 

Pythium
Substraat met pythium druk vanuit de komkommerteelt zien we nu terug bij de tomatenplanten. Schralere dunnere planten. Eventueel nog een bestrijding uitvoeren.

Te nemen maatregelen:

  • Kijk eens kritisch naar de watergift. Zijn start/stoptijden goed zodat men voldoende intering krijgt.
  • Zijn de matten niet te nat. Drain gaten bij maken is een goede actie om het vochtgehalte lager te krijgen en daarbij zuurstof gehalte te laten toenemen.
  • Zet de druppelaar bij deze matten langs de pot en indien mogelijk enkele dagen druppelaar van de mat.
  • Indien nodig chemie.
  • Minder vruchten per tros aanhouden. Eventueel de eerste trossen op 4 vruchten snoeien of bij zeer zwakke groei zelfs de eerste tros verwijderen.

Tuta Absoluta
Momenteel zien we alweer de eerste bladeren met Tuta. Bij de jaarrond tomaten zijn er ook dit jaar weer op grote schaal problemen om deze mot kapot te krijgen en is de schade ook plaatselijk zeer groot.

Schadebeelden
De meest opvallende schade door de tomaten mineermot (Tuta absoluta) bestaat uit de vlekvormige mijnen in de bladeren (zie foto). De rupsen geven de voorkeur aan bladeren en stengels, maar kunnen ook voorkomen onder de kroon van de vrucht en zelfs in de vrucht zelf. De rupsen eten alleen van het bladmoes, waarbij de epidermis van het blad intact blijft. Zodra er vruchten gevormd worden, kunnen deze worden aangetast, maar de rupsen voeden zich alleen met groene vruchten. Bij een ernstige aantasting sterven de bladeren geheel af. Door de gangen die de rups graaft, ontstaan er misvormingen. Schade aan vruchten geeft schimmelziektes de gelegenheid binnen te dringen, wat leidt tot vruchtrot voor en na de oogst.

Bestrijding
Altacor en Tracer zijn middelen die goed werken. Let echter wel op dat er geen resistenties optreden. Bij signalering van deze plaag direct ingrijpen.

Foto Links: De tomaat mineermot (Tuta absoluta). Foto rechts: Flink schadebeeld op het blad.

Meer weten? Neem gerust contact op met één van onze accountmanagers.

Informatie die door Bayer Group of haar medewerkers wordt gegeven, hetzij mondeling, hetzij schriftelijk, gebeurt in goed vertrouwen, maar dient niet beschouwd te worden als een garantie van Bayer Group met betrekking tot prestaties en geschiktheid van haar rassen. Resultaten kunnen variëren onder invloed van klimatologische of andere omstandigheden. Bayer Group aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid met betrekking tot de geleverde informatie.